İshal ya da bilinen diğer adıyla diyare, her yaştan insanı etkileyen rahatsızlıklardan biridir. Bebeklerde ve çocuklarda sık görülen ishal, çeşitli hastalıklar başta olmak üzere birçok nedenden dolayı ortaya çıkabilir. Genellikle akut bir sorun olsa da kronik hale gelmesi uzun vadede ciddi sorunlara yol açabilir. Çocukların, kronik hastalığı olanların ve yaşlı insanların bağışıklıkları zayıf olduğu için ishalden çok etkilenebilirler. Özellikle bebeklerde ishal ölümcül sonuçlara dahi yol açabilir. İshal çoğu zaman kendi kendine geçmesi beklenen bir rahatsızlık olsa da mutlaka üstünde durulması ve gerekirse tedavi edilmesi gerekir.
İshale İyi Gelen Yiyecekler Nelerdir?
İshale iyi gelen yiyecekler patates püresi, pirinç lapası, pişmiş et, balık ve yoğurttur. Patates püresi, az tuzlu ve çok az yağlı olduğu sürece mideyi rahatlattığı gibi ishali de kesebilir. Et ve balığın iyi pişmiş olması çok önemlidir. Çiğ et mideyi rahatsız ettiği gibi farklı sorunların ortaya çıkmasına da neden olacağın etin gerektiği kadar pişmesi gerekir. İshal sorununu gidermek için özel bir diyet listesi hazırlamak gerekir. Eğer gerekli kontrollerden sonra ilaç tedavisine gerek kalmadığı anlaşılırsa beslenmeye dikkat edilerek ishal sorununu kısa sürede gidermek mümkündür. Ana öğün olarak pirinç lapası, pişmiş et, patates püresi ya da balık tercih edilebilir. Ara öğünler meyve ve kuruyemişlerle tamamlanabilir.
İshale İyi Gelen Meyveler Nelerdir?
İshale iyi gelen meyveler elma, muz ve havuçtur. Özellikle havuç suyu ishali gidermek için sık tüketilir. Kabukları soyularak tüketilen elma, lifli bir meyve olduğu için midenin rahatlamasını ve ishalin giderilmesini sağlar. Muz, lifli bir meyvedir ve diyetlerde en sık tüketilen meyvelerin başında gelir. Muz, bağırsak hızını arttırarak metabolizmanın hızlı çalışmasına katkı sağlasa da aşırıya kaçmadığı sürece ishalin giderilmesine de yardımcı olur. Ara öğün olarak tüketilen bir adet orta boy ya da küçük boy muz, ishalin giderilmesini ve bağırsağın normal şekilde çalışmasını sağlar.
Elma, Muz, Havuç ve Domates İshale İyi Gelir mi?
İshal sürecinde bazı besinlerin mide ve bağırsak sistemi üzerindeki etkisi daha belirgin hale gelir. Elma, özellikle kabuğu soyularak tüketildiğinde içerdiği pektin sayesinde bağırsak hareketlerini dengelemeye yardımcı olur. Muz, potasyum açısından zengin yapısıyla ishal sırasında kaybedilen minerallerin yerine konmasına destek olurken, kontrollü tüketildiğinde bağırsak düzeninin yeniden sağlanmasına katkı sunar. Havuç, pişmiş ya da suyu şeklinde tüketildiğinde bağırsakları yatıştırıcı etki gösterir ve dışkı kıvamının toparlanmasına yardımcı olur. Domates ise asidik yapısı nedeniyle her bireyde aynı etkiyi göstermeyebilir. Bazı kişilerde mideyi rahatlatırken, hassas mide yapısına sahip bireylerde ishal şikâyetlerini artırabileceği için dikkatli tüketilmesi önerilir.
İshale İyi Gelen Bitkiler Nelerdir?
İshale iyi gelen bitkiler şöyle sıralanabilir;
- Nane, birçok hastalığa ve soruna iyi gelen bitkilerden biridir. Nane çayı, ishalin giderilmesini sağlar.
- Zencefil, ishalin giderilmesini sağlar ve mideyi rahatlatır. Bir kupa zencefil çayı ishalin şiddetini önemli ölçüde azaltır.
- Altınbaş otu, ishal tedavisinde etkilidir.
- Mersin yaprağı, ishal tedavisinde etkilidir.
- Asma yaprağı, ishal tedavisinde etkilidir.
- Adaçayı, ishal başta olmak üzere birçok sindirim ve bağırsak sorununa iyi gelir.
- Kekik, suda kaynatıldığında ishale iyi gelir ve regl dönemindeki kadınların rahatlamasına yardımcı olur.
- Papatya, suda kaynatıldığında oldukça faydalı bir çay haline gelir ve ishal sorununun giderilmesinde etkilidir.
Bitki çaylarına ek olarak Türk kahvesinin de ishal üzerinde oldukça önemli bir etkisi vardır. Küçük kahve fincanında limon ilavesiyle içilen Türk kahvesi, kısa sürede ishal sorununun giderilmesini sağlar.
İshal Neden Olur?
İshal nedeni şöyle sıralanabilir;
- Gıda zehirlenmesi
- Bakterilerin ve virüslerin yol açtığı rahatsızlıklar
- Laktoz intoleransı
- Ülseratif kolit
- Reflü, gastrit ve ülser gibi mide rahatsızlıkları
- Huzursuz bağırsak sendromu
İshal Belirtileri Nelerdir?
İshal belirtileri şöyle sıralanabilir;
- Mide bulantısı ve kusma
- Baş dönmesi
- Ağız kuruluğu
- Şiddetli mide krampları
- Midede yanma hissi
- İştahsızlık
- Halsizlik ve isteksizlik
- Yenilen her şeyin mide bulandırması
- Dışkının sulu ve cıvık kıvamda olması
- Dışkının fazla kötü kokması
- Sık sık tuvalete çıkma isteği
- Anormal düzeyde gaz sorunu
- Uykusuzluk
- Ateş ve titreme
- Dudaklarda ve dilde renk değişmesi
- Ani kilo kaybı
İshalde Uzak Durulması Gereken Yiyecekler Nelerdir?
İshal döneminde yalnızca faydalı besinleri tüketmek değil, aynı zamanda bazı yiyeceklerden uzak durmak da iyileşme sürecini hızlandırır. Yağlı ve kızartılmış yiyecekler, sindirimi zorlaştırarak bağırsak hareketlerini daha da artırabilir. Baharatlı gıdalar, hazır ve paketli ürünler, aşırı şekerli yiyecekler ve gazlı içecekler ishalin şiddetlenmesine neden olabilir. Ayrıca süt ve süt ürünleri, laktoz hassasiyeti olan bireylerde ishali tetikleyebileceği için bu dönemde sınırlı tüketilmelidir.
